Pestil nedir?
Pestil, başta Gümüşhane olmak üzere bazı yörelerde üretilen bir Türk tatlısıdır. Meyve püresinin koyulaştırılması ve ardından ince tabaka halinde kurutulması sonucunda elde edilen geleneksel bir tatlı olarak tanımlanır. Katkısız olan pestil, meyvenin doğal şekerini yoğunlaştırıcı bir özelliğe sahiptir. Esnek ve ince yapıda olan bu tatlı kolay katlanabilir. Doğal meyve aroması taşımakla beraber uzun süre bozulmadan muhafaza edilebilir.
Pestil, ilk olarak 1500’lü yıllarda yani Osmanlı döneminde ortaya çıkmış asıl amacı meyvelerin kışın da bozulmadan saklanabilmesini amaçlayan geleneksek bir tatlıdır. Meyve özlerinin kaynatılıp ince tabakalar halinde yayarak kurutulduğu besin değeri yüksek, yöresel geleneksel bir lezzet olan pestilin; sade, cevizli, fındıklı gibi çeşitleri bulunur. Pestil, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş yöresel bir lezzet ürünüdür.
Pestil hangi yöreye aittir?
Pestil ürünleri, Gümüşhane ilimiz ile özdeşleşmiş geleneksel lezzetlerdir. Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenmiştir. Ülkemizde üretimi gerçekleştirilen pestil ve köme ürünlerinin büyük çoğunluğu Gümüşhane ilimizde üretilir. Gerek temiz iklimi, gerekse coğrafi koşulları burada üretilen pestil ve köme lezzetlerini özel kılar.
Pestil ne işe yarar?
Pestili sadece bir tatlı olarak düşünmek doğru değildir. Uzun ömürlü bir gıda olmanın yanı sıra besleyici ve pratik bir tatlı şeklinde tanımlamak gerekir. Yoğun miktarda doğal şeker içeren bu ürün hızlı enerji vermesiyle bilinir. Bu yüzden spor öncesi ya da sonrası tüketilmektedir. Gün içerisinde yorgunluk hissini azaltırken;
- Sağlıklı bir atıştırmalık olarak tercih edilir.
- Tatlı ihtiyacını kısa sürede karşılar.
- Taşınabilir ve pratiktir.
- Beslenme desteği sunar.
- Bağışıklığı destekler.
- İçeriğinde vitaminler, lifler ve mineral içerir.
- Köme şeklinde tüketilebilir.
- Kahvaltıda tercih edilebilir.
- Aylarca bozulmadan kalabilir.
Evde pestil nasıl yapılır?
Klasik dut pestili farklı şekillerde tercih edilebilir. Ancak hazır pestil satın almak isteyenler her zaman güvenilir firmaları tercih etmelidir. Bu kapsamda Gümüşkale Pestil, herhangi bir koruyucu kullanmadan geleneksel tariflere bağlı kalarak üretim gerçekleştirir. Yine üretim sırasında bal ile tatlandırma yapılarak katkı maddelerine başvurmadan hizmet sunuyoruz. Sadece pestil köme çeşitleri değil, cevizli sucuk, fıstıklı sarma ve aradığınız her lezzeti en yalın haliyle bulabilirsiniz. Pestilin o incecik, lezzet dolu dokusuna ulaşmak ustalık gerektiren bir süreçtir. Gümüşkale olarak atalarımızdan miras aldığımız tariflerle pestil üretimi gerçekleştiriyoruz.
Klasik olarak pestil yapımında gerekli olan malzemeler;
- 1 kilogram dut, alternatif olarak kayısı ya da üzüm
- 1 yemek kaşığı nişasta ya da un
- İsteye bağlı olarak 1 çay bardağı süt
- 1-2 yemek kaşığı şeker ya da bal
Malzemeler hazırlandıktan sonra dutlar yıkanmalı ve ezerek suyu çıkarılmalıdır. Posanın ayrılması için kapsamlı bir süzme işlemi yapılmalıdır. Daha sonra meyve suyu tencereye bırakılarak un ya da nişasta eklenir. Orta ateşte sürekli karıştırıldıktan sonra tepsiye bırakılmalıdır. Karışımın ince bir tabaka halinde yayılması önemlidir. Kurutma sırasında ise güneşte 1-3 gün bekletilmelidir. Evde kurutma yapacak olanlar 70 dereceye kadar olan fırında kapağı açık şekilde muhafaza edilebilir. Ancak evde kurutma süresi 4 ile 8 saat arasındadır. Son aşamada kuruyan pestil çıkarılır ve şeritler halinde kesilir. Katlayarak ya da sararak servis edilebilir.
Pestil faydaları nelerdir?
Pestil, kurutulan meyvenin yoğunlaştırılmış halidir. Bu yüzden besin değeri açısından çok güçlü bir gıda olarak bilinir. Gümüşhane bölgesinde doğal güç kaynağı olarak tanımlanır. Kategorilerimize göz atarak pestil başta olmak üzere köme, ballı tatlılar, karışık paketler ve yöresel ürünler arasından dilediğinizi sipariş edebilirsiniz.
Meyvenin doğal şekerinin yoğunlaşmış hali olan pestil, geleneksel olarak hızlı enerji veren bir besin olarak bilinir. Halsizlik hissinin giderilmesinde tercih edilen doğal atıştırmalıklar arasında yer aldığı söylenir. Bu özelliğiyle fiziksel olarak aktif kişiler ve sporcular tarafından sıklıkla tüketilen bir besin olarak öne çıkar. İçeriğindeki doğal şekerlerin zihinsel tazelik hissine katkı sağlayabileceği, bu sayede yorgunluk anlarında tercih edilebilecek bir alternatif olduğu geleneksel olarak ifade edilir.
İçeriğinde C vitamini bulundurduğu bilinen pestilin, antioksidan kaynağı meyvelerden elde edilmesi sebebiyle dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebileceği belirtilir. Özellikle dut pestilinin demir içeriği bakımından zengin olduğu, halk arasında kansızlığa karşı geleneksel olarak tüketildiği bilinir.
Pestilin diğer özellikleri ise şu şekilde sıralanabilir:
- İçeriğindeki lifler ile sindirim sistemini destekleyici bir besin olarak bilinir.
- Düzenli bağırsak hareketlerine katkı sağladığı geleneksel olarak ifade edilir.
- İçeriğinde potasyum bulunduran doğal bir kaynak olarak öne çıkar.
- Kalsiyum içeriği ile dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir.
- Sporcuların tercih ettiği doğal enerji kaynakları arasında yer aldığı bilinir.
- Egzersiz öncesi ve sonrası tüketilebilecek doğal bir alternatif olarak öne çıkar.
- Çocuklar için besleyici değeri yüksek bir atıştırmalık seçeneği olarak tercih edilir.
- Rafine şeker içeren ürünlere kıyasla doğal bir alternatif olarak bilinir. Porsiyon kontrolüne dikkat edilerek tüketilmesi önerilir.
- Yüksek doğal şeker içeriği nedeniyle diyabet hastalarının doktoruna danışarak tüketmesi tavsiye edilir.
Pestil, yüzyıllardır Anadolu mutfağının en sevilen lezzetlerinden bir tanesi olmuştur. Sofralarda yüksek oranda rafine şeker içeren yüksek katkı maddeli içerikler yerine ata mirası tariflerle hazırlanan lezzetleri görmek hem damak zevkinize hem de kültürümüze sahip çıktığımız anlamına gelir. Gümüşhane’nin verimli topraklarında yetişen ürünlerimizin, katkısız üretim anlayışı ile özenle hazırlanan Gümüşkale lezzetlerini inceleyebilir ve sevdiklerinizle paylaşmak üzere sipariş verebilirsiniz.